VOLAPÜKAGASED PRO NEDÄNAPÜKANS.
JÄFIDOT VPAKLUBA VALEMIK NEDÄNIK
Ä
JÄFIDOT BÜFIK DILÄDA VALEMIK FEDA VPAKLUBAS.
YELOD: 17
Redak: ‘Dr. Arie De Jong’ (‘Leiden’, ‘Heerengracht’: 58. Nüm potakala: 107174) e ‘J. G. M. Reynders Sr.’ (‘Den Haag’, ‘Hugo de Grootstraat’: 82. Nüm potakala: 199061): kadämals Vpa.
NINÄD

PÖTÜ YELACEN.	2
‘JAKOB SPRENGER.’ †	2
Volapükaklub valemik Nedänik: Kobikam 32id	2
CEDS E TIKODS.	3
NUNS.	4
Volapükaklub valemik Nedänik.	4
Diläd valemik feda Vpaklubas.	4
Volapükaklub valemik Nedänik: Kobikam 33id	4
‘Simon von Geldern’	4
NUNS.	7
Volapükaklub valemik Nedänik.	7
Diläd valemik Volapükaklubas.	7
ATS BINONS-LI ‘PIA VOTA’?	7
NUNS.	8
Volapükaklub valemik Nedänik.	8
Dö bäldot tala	9
PIRATAN-SANAN.	9
NUN.	11
NIMS KONÄDIK.	11
Tik nulik	12
NUNS.	14
“STEL” E “KLUF” RABINANA: ‘JECHIEL’.	15
NUNS.	16
Diläd valemik feda Volapükaklubas.	16

1952 (yelod 17id)
PÖTÜ YELACEN.
Pötü yelacen lofobs reidanes lestümik obsik vipis gudikün obas. Valans plöponsös ad jenöfükön desinis gudik okas! Fovo spelobs ladöfo, das i fikuls, spetäts, neflenams valiks in vol dabinöls moikonsös e spadonsös pro stads leodikum, takedikum ä püdikums! Ibä zesüdos draniko, das valöpo in vol stads flenikum dareigons.
REDAK.
Se Volapükagased pro Nedänapükans. Yel: 1952. Pad: 1.
‘JAKOB SPRENGER.’ †
Tü d. 29id tobula yela: 1951 ägetobs nuni lunüpo pispetöli, ab too lejeikiki, das söl: ‘Jakob Sprenger’, läxcifal Volapükanefa ä läxdilekan Volapükakadäma, ideadom pos maläd vemik mu lunadulik e gaon düföfik tü düp: bal göda dela 26id tobula. Tü 1951 tobul 28 pesepülom in ‘Gams’ (Jveizän).
Pämotom ün 1872 mayul 8 ed erivom kluo bäldoti yelas 79. Pos studs okik in gümnads in ‘Einsiedeln’ (Jveizän) e ‘Freiburg’ (Jveizän) ed in niver in top lätiko penemöl, ebelifom to vobiäl gretik okik, sekü mifäts e säspetikams mödiks, e maläd jeikik lunadulik jimatana okik, lifi fikulik, kudik ä pöfädiki.
Äseivom ün 1884 Volapüki, ed elöfom dü lif lölik okik leladälo diali jönik: mag valemapüka, ed ebinom ed eblebom ai slopan fiedik ä lefäkälik Volapüka di ‘Schleyer’.
Ägetom diplomi Volapükitidana ün 1891 gustul, uti tidala ün 1893 febul, ed uti profäsorana ün 1893 gustul. Päcälom ün 1929 setul ad kadäman Volapüka, ün 1939 mäzul ad kadämal, e tü 1948 gustul 16 ad cifal Volapükanefa ä dilekan Volapükakadäma, dinitis kelik sekü paopläg, kel idrefon omi ed ivedükon omi nefägiki ad calön foviko onis, emutom lovegivön tü 1950 yunul 8 söle: ‘Johann Schmidt’ in ‘Weiszkirchen am Taunus’ (Deutän).
Äbinom balan fünanas ela “Lelivükamafed bevünetik”, kel ägebon Volapüki as dakosädamedöm bevünetik.
Äbinom flen gretik pädana: ‘Schleyer’, ed edagetom pos deadam oma bukemi lölik omik.
‘Sprenger’ ai ekälälom Volapüki, ed ekomipon nämöfo pro demäds ona. Perobs in om komipani lanälik pro din obsik, vobani nenfenik, fleni gudik ä meni stedälik. Okipedobs de om ai memi mu plitiki. Takädomös in püd!
REDAK.
Se Volapükagased pro Nedänapükans. Yel: 1952. Pads: 1—2.
Volapükaklub valemik Nedänik: Kobikam 32id
Lautan no pämänioton.
Kobikam 32id Volapükakluba valemik Nedänik päjenükon in ‘Leiden’ ün poszedel zádela: novul 24 yela: 1951.
Presidan: ‘Dr. Arie De Jong’ ämaifükom kobikami ko benokömaspikäd smalik in Volapük, päsököl dub tradutod ona in Nedänapük. Pos atos protok kobikama büik päloreidon, pälobülon e pädispenon fa presidan.
Fovo sekretan: söl: ‘J. G. M. Reynders Sr.’ älüblinom nunodi dö degyel epasetiköl. Nunod at äninädon brefiko sökölosi.
Kobikam büik päjenükon in ‘Utrecht’ tü mäzul 22 yela: 1941 pö dinäds vemo patiks, bi sekü tatak Deutänanas ün 1940 mayul 10 i län obsik ireafon ini volakrig telid. Sekü on, e pos on, lecifef emuton komipön ta fikuls mödik. Klub obsik päfinidon fa koupanef Deutänik, e pänätükon dönu pas ün 1946 mayul 11. Propagidapämod obsik pämodugon u pänosükon fa Deutänans. Jäfidot obsik: “Volapükagased” no ekanon papübön dü tim anik (1942-1946), e nu pubon labü pads te 4, sekü fräds mu gretiks e papüra e büka. Ga cifef kluba e Volapükans votik zilik esteifons ad dünön demädis Volapüka.
Söl: ‘De Jong’ efovom ad lautön fövotis nulik ad vödabuk gretik Volapüka. Om e söl: ‘Krüger’ ebevoboms Vpagramatilis in püks Linglänik, Fransänik, Litaliyänik e Svedänik. De Volapükamäks ünü tim epasetiköl samäds 7200 peselons. Ün 1941 mälat sirkülapenädas päpakon, ed ün 1950 studabledil smalik Volapüka äpubon pro yunanef.
Tü 1941 mayul 28 söl: ‘N. Schravesande’, vipresidan kluba ädeadom ün bäldot yelas 61. Plad labülabik oma no päfölon jünu. Num limanas emödikumon boso. Tü 1947 mäzul 2 ‘Dr. De Jong’ älabom säkaspikoti ko ‘Dr. R. A. Ten Bruggencate’: redakan ela ‘A. N. P.’ (Gasedemabür valemik Nedänik). Te ini delagaseds anik nunod spikota at pelüsumon. Ün gustul yela ot cifal ettimik: ‘Jakob Sprenger’ evisitom obis ad bespikön dinis difik Volapüki tefölis.
Ko Volapükans foginänik e nitedälans votik elabobs spodi ze liföfiki. Ven atos dönu ämögon Volapükagased obsik epubon dönu nomiko ai pos mul telid. Demü propagid gased at papoton i nomiko ladetes distik in nilän e foginän. Plä yegeds redakanas suvo i yegeds nitedik Volapükanas foginänik pelasumons.
Dö diläd valemik feda Vpaklubas kanos i panunön, das limananum, do nevifiko, mödikumon.
In ‘Amsterdam’ studaklub bevünetik: ‘Societas Polyglottica Universalis’ (Klub polüglotik valemik) pefünon, kel bejäfon mögiküno pükis valik vola. Bevü mekavapüks i Volapük pelasumon.
Tefü kadäm Volapüka kanos panunön, das sis fün onik pösods 127 pecälons as kadämans, kelanas söl: ‘F. J. Krüger’ binom liman lätiko pevälöl. Balposvotiko pädan: ‘J. M. Schleyer’, ‘Prof. Dr. A. Sleumer’, e ‘J. Sprenger’ ebinoms dilekans kadäma, e söl: ‘J. Schmidt’ evedom sekü cäl oma as cifal Volapükanefa sis 1950 yunul 8 dilekan kadäma. Kodü dinäds difik elovepolom ye tü 1950 dekul 21 nelaidüpo cifalami ä dilekanacali ele ‘Dr. Arie De Jong’, del demü atos pecälom as vicifal Volapükanefa. Sis d. 16id febula yela: 1936 söl: ‘De Jong’ binom sekretan, e söl: ‘Reynders’ kädan Volapükakadäma.
Nunod äninädon i nog lovelogami smalik valemapükasitas pageböl votik.
Pos loreid nunoda söls: ‘F. J. Krüger’ ed ‘A. De Jong Jr.’ ekontroloms kali degyela lätik, e posä ekonstatoms, das äbionn verätik, edispenoms oni.
Bi söls: ‘Dr. Arie De Jong’ e ‘J. G. M. Reynders Sr.’ demü bäldot vemik okas no ägebidükoms okis dönudaväle, pädaväloms söl: ‘F. J. Krüger’ as presidan, söl: ‘A. De Jong, Jr.’ as vipresidan, e söl: ‘P. H. J. Uittenbogaard’ as sekretan-kädan.
As top e tim pro kobikam fovik ‘Leiden’ e febul yela: 1952 pälonons büfiko.
Posä säks anik pibespikons, presidan äfärmükom ko vöds danöl lü limans ikömöl kobikami valemik.
Se Volapükagased pro Nedänapükans 1952, Nüm: 1, Pads: 2—3.
CEDS E TIKODS.
Mens vemo mödiks blamiälons te ad no palecedön, das binons nennoliks. No suemons, das däläl binon sevädot kuliva löpikün.
Carmen Sylva.
If nolol dini, e fägol ad dunön, äsä utan, kel nolon, ed if no nolol dini, e dasevol, das no nolol oni, atos binon nol.
Confusius.
Alutos, kelos eklülädon binön lü ol gudikünos, binonöd lü ol lon no nefölovil!
Seneca.
Men ut, kel sagon stedälo: No lekredob, cüton oki it. Dibäto in lan vul lekreda dabinon, kel neföro sigikon.
Lamennais.
Vikodolöd nefleni dub näm! ed ogretükumol neflenami onik; vikodolöd dub löf! e no oklopol posdoli.
Leadolös, uto, kö atos binon mögik, cili ut dunön, ed it gididikön tefü duns onik!
NUNS.
Volapükaklub valemik Nedänik.
In kobikam valemik 32id pejenüköl in ‘Leiden’ ün 1951 novul 24 pedaväloms as
presidan söl: ‘F. J. Krüger’ in ‘Amsterdam W.’, potakät: 6021.
vipresidan söl: ‘A. De Jong Jr.’ in ‘Leiden’, ‘Herengracht’: 58, 
sekretan-kädan söl: ‘P. H. J. Uittenbogaard’ in ‘Hilversum, Koningsstraat’: 31.
Diläd valemik feda Vpaklubas.
Edeadom in ‘Gams’ (Jveizän), tü 1951 tobul 26 söl: ‘Jakob Sprenger’ läxcifal Volapükanefa ä läxdilekan Volapükakadäma.

Demü fräds gretik e papüra e büka mutobs lonülön suämi notedas ad fl. N. 0.50 a kedet.

Peselons ünü foldil 4id yela: 1951 Vpamäks 100.
Se Volapükagased pro Nedänapükans. Yel: 1952. Pad: 4.
Volapükaklub valemik Nedänik: Kobikam 33id
Lautan no pämänioton.
Tü 1952 febul 16 in ‘Leiden’ kobikam valemik 33id Volapükakluba valemik Nedänik “Baläl jafon nämädi” pejenükon.
Presidan nulik, söl: “Krüger” maifükom kobikami ko spikäd skilädik in Volapük. Sagom in on, das kobikam at binon vemo veütik, bi bespik tefon dini no pülikumi äsä fütüri Volapüka e kluba obsik. Pos atos söl: ‘Reynders Sr.’ notodom nogna konfidi gretik okik in Volapük, bi at binon pro om pük balik jenöfiko neudik. Fovo paloreidon nunod kobikama valemik büik, kel pö naed at nog pelauton fa sekretan büik, söl: ‘J. G. M. Reynders Sr.’, dö kel sekretan nulik notodom stunidi gretik okik, e spelom ad ledunön bligädi okik leigo gudiko äsä büan oka. Ad atos söl: ‘Uittenbogaard’ läükom as benosüpot, das om as kädan egetom fl. N. 25 de söl: ‘Krüger’, kel emödükumom limanamamoni oka ad suäm at. Sam at digädon ad pasümädön! Fovo doküms nitedik tel padajonons, kelas bal binon doküm jenota, das klub obsik edageton seimna premi balid demü nüsedot lü dajonäd. Fovo klülädos, das klub obsik e gased obsik pamäniotons nomiko in el ‘Nederlandse Staatsalmanak’ (= Tatakaled Nedänik) e ladetabuks gasedema Nedänik, du i cifefs niverabukemas in foginän, äsä di ‘Helsinki’, de Svedän, Linglän, Lamerikän, lü kels gased pasedon nomiko, jonülons nitedäli pro at, e no vilons nelabön nümi bal ona.
Pos atos primoy ad bespikön modis difik, ön kels kanoy propagidön. As meds, pö kels alan kanon kevobön, panemons: kleib Volapüka-mäkas sui potadins potabik valik, pladam Volapükaplatäda len sütayan, e süükam nitedäla pro vobod obsik. Vätäloy ad lautön in püks difik, i in Nedänapük, lisedis vödas 1000. Pro püks anik liseds somik ya dabinons. Dub atos omögos pro alan ad kanön lärnön nen töbid mödik vödis mu neodikis, ed ad fägön ad spikotön skilädiko in Volapük. Fovo lised literata polauton, e mögiküno gasedem posevädükon dö jäfed Volapükamufa. Leubk gretik e dil gretikün diatkea nulik petradutons ya ini Volapük. Me atos ‘Dr. Arie De Jong’ ejafädom vobodi legudik ä nitediki, ed eblöfom ad kis Volapük binon gebovik. Komans valik labons stunidi gretikün demü atos. Kevobonsöd nu limans, e steifonsöd ad reafön ini jäfed ai gretikumöl!
Pos färmükam kobikama fa presidan limans golons lomio ko senäl kotenüköl, das elifädons poszedeli frutik.
Se Volapükagased pro Nedänapükans. Yel: 1952. Pads: 6—7.
‘Simon von Geldern’
Fa ‘H. A. L.‘
Se el ‘De Nieuwe Courant’ de yel: 1923.
In memapenäds de ‘Heinrich Heine’ tuvoy dönuamo mäniotis dö leziom bü lunüp ideadöl, penemöl: ‘Simon von Geldern’, tefü kel ililom ün yunüp okik dinis bisarikün. Konots, kelis ikanom lilön lomo dö om, ikodons magädi so dibätiki pö om, das iblibons dü lif lölik omik in mem oma. Ventürs de ‘Simon von Geldern’ vo ebinons bo plödakösömiks, ifi lecedoyöv äsä konädis alutosi, kelosi zians bäldik äsevofs ad konön dö om. Änemoy omi eli ‘Chevalier’ u “lofüdänani”, bi idunom tävis gretik in lofüdän, ed ädajonom oki pos geköm okik in klotabel: ‘Maria’ in plekastäat visioni, pädavälom ad jäig fa beduinatribüt in Nolüda-Frikop, ud — äsä ‘Heine’ notodom läs dalestimiko — ävedom ravanacif ä jeikan karovas. Äbinom monitan süperik, e dub maged geilik lunedik okik, dub burnud nekäliko pizüüköl e dub kap nobiko pilöüköl, puban magädabik. Älabom repüti, das älabom tälenülis koultik. Dü tim semik ästebom pö kurs Yuropik difik. Valemiko ätirädom küpäli lü ok, ed äsüükom demädi, sekü voal foginik klänöfik, kel ädabinon tefü pösod omik. Ma sagäds elabom-la bo pö bal kuras lelöfaventüri ko ledaut jenöfik. Ventür et — so äsagoy — ikodon tio deadi omik; te dub monitav bluföfik okik, ikanom savön oki. Fino ireafom ini Linglän, ed älifädom us dabini vemo lügiki.
“Leziom at”, ‘Heine’ penom in nemapenäds okik, “emagädom plödakösömiko ad magäl obik. Val, keli äkanoy obe tefü om, äkodon magädi nekvänovik in ladäl yunik obik: äjäfälikob so vemo ko konot tevas e fätotas oma, das ömna ün del fulik senäl flodöfik äsüikon pö ob, ed äjinos lü ob, das ob it äbinob-la leziom edeadöl et, e das lif obik äbinon-la te fov lifa oma, kel ideadom bü lunüp! Neito gelogam ot äjenon in drims obik... Stad bisarik at ädulon bo du yel lölik bal, e do sevälöf obik ivedon dönu lölöfiko kösömik, ga retods klänik ona äposbinons in lan obik.
Klieni bisarik ömik, kesenäli e tasenäli mifätikis ömikis, kels leno lönedons lü binäl rigik obik, si! igo duni ömik, kel taöfon ta meug obik kodidob posvobede se drimatim et, ün kel äbinob leziom lönik obik.”
Vestig jenavik nespalik no eretükon, liedö! mödiki de dabinan romatik nidik, keli el ‘Heinrich Heine’ älecedom, pö magäd sekü konots se yunüp okik, leziomi okik. ‘Prof. Dr. David Kaufmann’ ededietom ya in lebuk okik ün 1896 in ‘Breslau’ epuböl: ‘Aus Heinrich Heines Ahnensaal’, kapiti lunik ele ‘Simon von Geldern’: sprotan imivedöl se dafamül löpacalik. Ärigikom pö atos se vätäl, das man et ädigädom küpäli patik, bi in poedots ela ‘Heine’ flun klänik de ‘Simon von Geldern’ binon kleiliko sienovik, e mödiks lidas omik, dub köl e ton onas, memükons tefü drimavol cilüpa omik.
‘Simon von Geldern’, pemotöl in ‘Wien’ tü 1720 novul 12 as son lefata ela ‘Heine’ flanaü mot: ‘Lazarus von Geldern’ e jimatana atana: ‘Sarah Lea’, äbinom milagacil. In dom palik tö ‘Düsseldorf’, latikumo tö ‘Mannheim’ e tö ‘Frankfurt a. M.’ pädugälom fa tidans famikün, ed äjinos, das öjonidom ad vedön dugal nolava talmudik; ab vimam e kaprit natäla omik äsevädikons ya so vemo ün bäldot deglulyelik, das fat omik äperom kredi tefü voked nolavik omik, ed älasumom omi ini tedabüsid oka. Ab muif äbinon so vemo in natäl omik, das i us no äkanom lomädön. Äbinöl viföfik, nelaidälik ed älaböl natali voik di ‘Ahasverus’, äzitevom dü degyels da vol; nu seimna ästebom in cifazifs Yuropa, kö äslafälikom de tuodots valasotik; täno pö süikam süpik relöfa dasenälik ätevom lü tops saludik lofüdäna, bu val lü el ‘Saphed’ vönädik in Galileyän, keli älecedoy ettimo zifi famik: ‘Bethulia’ se bibakonot, ad pönidön us sinodis okik. Komandapenäds de rabinans famik, kels äloboms omi demü meug relöfik oma, äjafädons mödadilo ome se sogods relakompenanas omik monamedis mödik. Ven äbinom seimna in monaditretül, äjinom kosididön oki, maä atos ämögon fädo, medü ted me buks. ‘Prof. Kaufmann’ nemom omi parasitani relöfa, kel nen senäl anik pro utos, kelosi äkodädom okikanes, ämirepütükom in zifs valik Yuropa, Frikopa e Siyopa nemi benorepütik, keli älabom. Ma sagäd ‘Simon von Geldern’ bo edeadom pö bal zitevas okik ün yel: 1774 tö ‘Forbach’ in Lalsasän.
Delabuk kälöfiko pebepenetöl de ‘Simon’, kel ye pebepenon te jü yel: 1756, kü idunom dönu pilgrimi lü Saludalän, efägükon eli ‘Prof. Kaufmann’ ad suimön kuratiko zitevi omik. Pro yels latikum fonäts konfidovik te vemo nemödiks ägebidons lü om. Binos pidabik, das no plu edalom belifön jenöfükami vipa in fonun okik penotodöla, das suno notets pötüvonsös pro läfulükam e menodam lifiskäta omik! Notets et petüvons ün prim yela: 1912, e fe in top, kö no isukoyöv bo onis, sevabo in bukem ledükik tö ‘Darmstadt’. Dilekan bukema: ‘Dr. Adolf Schmidt’ ätuvom fädo mödoti papüras, dilo in hebrey, kels pö vestig äklülädons licinön de ‘Simon von Geldern’. Binons penets, peneds valasotik e de om it e de votans, dileds lafiko epuridiköls penetabuikilas, kitazötas, e r. Lölot fulükon ramari ze gretiki. Vio penäds valik et ereafons fädo ini bukem kurik tö ‘Darmstadt’, kanoy te niludön. Niludo posbinot ela ‘Simon’ evedon dalabot famüla in ‘Düsseldorf’, ed ereafon ön mod seimik usao ini dalab baonana: ‘Von Hüpsch’ in ‘Köln’, kel äbinom konletan fanatik bisarotas mögik valik, e kela namapenäds piposbinüköl binons sis yels tum in bukem tö ‘Darmstadt’.
Din küpädikün konleta jölplifätatoum in küir vietik petanädöl binon, kel labon su bäk tiädi: ‘Journal pour l'an 1757’, e kel binon fövot tävadelabuka balid de ‘Simon’, pedilädöl löliko ön mod ot, ed i pelautöl in Fransänapük. In sakäd ini tanäd pelüblinöl kitazöts kil tedana di ‘Düsseldorf’: ‘J. B. Zanders’ ädabinons de yegs, kelis ‘Judt Simon Leiser’ iremom ün yels: 1742 e 1743. Ettimo famülanems pägebons nog selediko fa yudans, pläamo fa utans, kels älicinons de dafamüls noubik vönädik Spanyänik e Portugäniks; demü distid äläükoy pösodanemi lä ut fata. ‘Simon Leiser’ äbinom kludo ‘Simon’: son ela ‘Leiser’ ü ‘Eleasar’, keli änemoy eli ‘Lazarus von Geldern’. Ladets penedas se yunüp ela ‘Simon’ ätonons nog: ‘Simon Lazarus von Geldern’; latikumo ämoädom nemi: ‘Lazarus’, ed änemom oki te eli ‘Simon von Geldern’ ü ‘Simon de Gueldra’. Pos pilgrims okik lü län saludik, äläükom mödadilo nog “se ‘Hierusalem’” u nog suvikumo “se ‘Bethulia’ in Galileyän”. Dönuamo lesiom, das edalabom us dalaboti, kel äprodon ome fieni flonas zao 1000. Larabans iberavoms ye pluma oni, e fino top pidistukon dub taladrem, sodas emutom klemön desini okik ad lifädön us lifadelis fovik oka. Votans ägivoms ome tituli: ‘doctor’ u: rabinan: ‘Simon von Geldern’; seimna i pänemom: ‘Monsieur le Baron de Guelre’.
‘Simon von Geldern’ äbinom lusöl; ädutom lü ventürans gretik, kelis tumyel 18id älabon mö num so vemo gretik, e kelas lifis i obs nog nu suimobs nitedälo. Betikoyöd te grafi: ‘de Saint-Germain’ ed eli ‘Cagliostro’! Das ‘Simon’ no äbinom man neveütik, klülädos süadükölo se penäds fa om peposbinüköls. Pö mödikans timakompenanas okik, e bevü ons pö mans veütik, jinom ekodön magädi gretik. Igo ‘Voltaire’, lä kel elotedom dü dels anik, äkegivom ome komandapenädi lü ‘Lyon’.
Lecedi vio distiki timakompenans omik ya älabons, klülädos se pened pedispenöl fa ‘Von Seca’. B.v. reidoy in pened at: “Sachez donc, Monsieur, que les dévots (de nom) de ce pays nvous déclarent pour un libertin, les libertins vous croyent hypocrite et les hypocrites vous prennent pour un véritable dévot. Voilà assez pour être détesté de tous.
Pour comble des malheurs les dames vous croyent aimable ou galant. Les savants ne vous aiment, parce que vous êtes de leurs métier. Les riches savent que vous êtes d'une bonne famille, et la plupart d'eux ne sont que des enfants trouvés.”
Du äbitom lo relakompenans okik as pönidan relöfik, kel ikemom libaviliko lomäni, famüli e liegi, ad dunön te Godi, äkazetom lo kritans cädik plu noli okik, ud äpleidülom me famülalimans, kels älabüloms calik veütik, e me tävug gretik oka. Ven ävedom bäldikum ed ivedom ziteva-tufavik, jinos, das ga elisitom laidacali. Älofom lampöre: ‘Joseph’ II dünis okik, bi ökanomöv frutön tedi dub sev okik länas foginik. Pos atos ästeifom ad dagetön cali in bukem regik tö ‘Paris’, ed in bukem dükik tö ‘Wolfenbüttel’, ud as tidal pükas lofüdänik. Pükinol plagik omik ebinon bo ma ced ettimik jenöfiko plödakösömik. In pened lunik mu nitedik lü dük Braunjvägäna pleidülom, das nolom hebreyi, kaldeyi, Deutänapüki, Fransänapüki, Spanyänapüki, Litaliyänapüki e Linglänapüki, e zuo bosi laraba.
Do pösod küpädik at vöd lätik fümiko no nog pesagon. Penäds peposbinüköl omik labons nendoto nog mödoti ze gretiki, kel binon demädik pro kulivajenotem valemik tumyela 18id.
Se Volapükagased pro Nedänapükans. Yel: 1952. Pads: 7—8, 11—12, 14—15.
NUNS.
Volapükaklub valemik Nedänik.
Evedons legivalimans:
söl: ‘F. J. Krüger’ in ‘Amsterdam W.’ Potakät: 6021.
lädül: ‘J. C. A. Meursing’: jisanaturan ä jimasetan in ‘Leiden’. ‘Oude Vest’; 199a.

Pelegivons fa
söl: ‘F. J. Krüger’ fl. N. 25,00.

Tü d. 16id febula Volapükaklub valemik Nedänik ejenükon kobikami valemik 33id in ‘Leiden’ patiko ad bespikön medis ad födön Volapükamufi.
Diläd valemik Volapükaklubas.
Evedom liman:
söl: ‘Erkki Masikka’ in ‘Vaasa’ (Suomiyän), ‘Raastuvank’: 55.

Kädan Diläda valemik feda Vpaklubas: ‘J. G. M. Reynders Sr.’ in ‘Den Haag’ (Nedän), ‘Hugo de Grootstraat’: 82 begom limanes diläda valemik at, kels no nog epelons limanamamoni oksik, ad sedön ati ome.

Lebuk sevädik: ‘Soziologie’ fa ‘Dr. Johannes Ude’; profäsoran kösömik notidik nivera in ‘Graz’ (Lösterän) petraduton ini Volapük. Utan, kel vilon reidön namapenädi Vpik, kanon loenön oni de ‘Dr. Arie De Jong’, kel etradutom lebuki at. Ladet: ‘Leiden’ (Nedän), ‘Herengracht’: 58.
Se Volapükagased pro Nedänapükans. Yel: 1952. Pad: 8.
ATS BINONS-LI ‘PIA VOTA’?
Bagaf: 6 statudas Kadäma Volapüka tonon: “Kadäm Volapüka lecedon, das säkäd tefü kosädamedöm bevünetik petuvedon fimümiko me Volapük.”
In noet Kadäm stabon lecedi at oka in jenöfots nenoamovik sököl:
“1ido. Pos steifs dü yels mödik nenfrutiks, Volapük binon mekavapük balid, kel brefüpo pos daved oka pezepon valöpo as valemapük bevünetik.
2ido. Dädikam mufa gretik at ün yels pos bitikam paleta samik Volapükanas nolik cädik no ebinon sek binoda Volapüka, ab teiko sek brula mu gretika, keli palet et ekodädon dub flun e vobods oka. Votükams Volapüka, kelis evobädon nen dem leceda datikana Volapüka: mastal obsik, nen däl ed igo ta vil oma, sevabo ekodons, das balät in Volapükavol pädädükon, e das sekü atos konfid menefa in Volapük ämoikon.
3ido.  Palet et äplägon primo Volapüki fa on pivotüköli, ab äfagikon pianiko aiplu de Volapük gitöfik dub propagid balido ela ‘Idiom neutral’ e latikumo ela ‘Latino sine flexione’, sodas palet et nu stadon so fagiko de Volapük obas, das no plu kanon vobädön bruli ini Volapükamuf obsik, e kludo no plu fägon ad dämükön Volapüki. Palet et te emödükumom dub säslop lölöfik oka grupi mätedanas Volapüka.
4ido. Ün 1889, sevabo: yels deg pos datik Volapüka ed ün tim, das palet pemäniotöl eprimon vobodi dadämüköl oka, in Yurop, Siyop, Frikop, Merop e Stralop Volapükaklubs 283 ädabinons, fovo Volapükitidans pediplomöl plu 1600, tidabuks Volapüka 316 e periodagaseds Volapükik 25. Atos binon benosek, keli valemapük votik no bal ekanon dagetön ünü tim so brefik. Benosek at binon plüo küpädikum ä veütikum, bi pak gretik at Volapüka äjenon ün tim, das vol no nog ikösömükon oki ad tikamagot, das ömögosöv ad jafön e gebön mekavapüki seimik as kosädamedöm bevünetik. Sekü atos ün tim et taam semik ädabinon, keli Volapük leigüpiko i ämuton vikodön.
5ido. Klül, das binos nesiämöfik ad plägön valemapükis ze fol u lul difikis, zesüdükon veriko, das pük te bal muton pazepön as kosädamedöm bevünetik. Vätälölo
a) das Volapük as valemapük mekavik gebovik balid äsvo dalabon gitäti baliddaveda (balidmotedagitäti) ad pazepön as pük bevünetik,
ä) das Volapük demü binod balugik ä tikavik oka, notodamod kuratik oka, bref oka, liegöf gramatafomas oka, süntag lönik oka, e gebov plagöfik oka labon patöfis süperik so mödikis, du mekavapük votik no bal, to mögiko süperods votik oka, labon in mafäd ot süperodis valik at Volapüka, e
b) das Volapük tefü vödastok oka no pestukon vilädiko, ab pestabon su vöds natapükik, das no edütülon vödastoki oka te de pükagrup semik bal, pato no de vöds sonemiko bevünetiks, sevabo de püks romenik, ab de vöds pükas mu distikas, du edemon i saidiko vödis jenöfiko bevünetikis, brefo: das leigodü valemapüks votik mödikün stadon veriko neudikumo tefü natapüks vola,
kadäm Volapüka süadon, das valemapük votik no bal plu digädon ad papropagidön as kosädamedöm bevünetik ka Volapük.”
Äsä sevoy, to leced at Kadäma nog ai mekavapüks mödik dabinons, kels vilons labülön pladi, kel sekü baliddavedagität e patöfs süperik onik duton lü Volapük. Si! fovoy igo ad datikön laiduliko valemapükis nulik. Klülos, das atos gretükumon bruli, e neleton jenöfikami diala tefü valemapük balik bal. E ga zesüdos vero, das geboy valemapüki te bali. Ab binos vemo fikulik ad rivön diseini at, ebo sekü dabin valemapükas so mödikas. Klu kobovobobsös obs valik! Reklamobsös obs valik Volapüki! If vilobs fefiko, tän fümiko olevikodobs.
Ab kisi mutobs-li üfo dunön? osäkoy. Benö! reklamön, ed ai dönu reklamön. Ab demü reklam neodobs moni. Si! atos binon so. Steifobsös kludo ad nitedälükön stitodi nämädik ä liegiki seimiki u pösodi mu liegiki pro din obsik, dat oklienonsös ad stütedön obis! Vüo kanobs reklamön Volapüki ön mod neflagiälik medü Volapükamäks. If kleibobs mäki sui potadin alik, keli sedobs, tän mäk at vobedon äsvo as noted.
Asä medi telid kanobs mäniotön platädi nämailik in gretot degnaik siämamäka Volapükik ad pafimükön leni föfafasad doma. Ekoedobs mekön platädis somik fa fiam: ‘A. C. M. Dernison’ in ‘Leiden’ (Nedän), ‘Hooigracht’: 1. Volapükaplatäd at binon vemo jönik!
Fovo mutobs slopükön Volapükanis medü jenükam Volapükitidodemas, e fün Volapükaklubas valemik netik. Atos sinifon, das i mutobs vedön nämikums dub num ai gretikumöl limanas. If num klubanas binon saidiko gretik, tän klub i olabon moni saidik ad kanön pübön gramatis, vödabukis, tidabukis e penädis valasotik votik. If binobs nämiks sekü num gretik Volapükanas, tän okanobs i süadükön ko benosek slopanis valemapükas mätedöl, das binos draniko zesüdik ad slopön Volapüki, dat labobsös dönu valemapüki te bali su taled lölik! Vips at no kanonsöv-li pajenöfükön dub kobovob obas valik? Ud ats binons-li ‘pia vota’?
Se Volapükagased pro Nedänapükans. Yel: 1952. Pads: 9—11.
NUNS.
Volapükaklub valemik Nedänik.
Pelegivons fa
lädül: ‘J. C. A. Meursing’ fl. N. 3,00.

Statuds Volapükakluba valemik Nedänik in vödem Volapükik kanon pasivön de söl: ‘Dr. Arie De Jong’, ‘Leiden’, ‘Herengracht’: 58 tä fl. N. 0,25 a samäd, ed in vödem Nedänapükik de söl: ‘P. H. J. Uittenbogaard’, ‘Hilversum’, ‘Koningsstraat’: 31 tä suäm ot.
Söl balid labom nog samädis anik ela “Statuds” ed ela “Woordenlijst (Nederl.-Volapük)” se tim bü revid staböfik Vpa. Utan, kel vipon dalabön bukilis neflifedik at kanon getön onis tefädo tä fl. N. 0,10 e fl. N. 0,25 a samäd.

Peselons ünü foldil 1id yela: 1952 Vpamäks 100.
Se Volapükagased pro Nedänapükans. Yel: 1952. Pad: 12.
Dö bäldot tala
Se el ‘Het Vaderland’ de 1941.
Bü tumbalionats mödik yelas — ma talavans e stelavans semiks igo b"milbalionats tel jü kils yelas, — tal äfomikon. Sis tim et sesträlon vami ini levalaspad. Primiko ädunon atosi as vapaglöp hitik, latikumo as flumotaglöp glutik, e pos atos as glöp, kel binon niniko hitik e pezüon dub krut solidik koldik. I nu tal no nog ekoldikons lölöfiko. Mö mets kildeg jü foldegs aliks, mö kels samo dudranobs dibikumo in talakrut solidik, vamot löpikun zänedo mö grad bal di ‘C’. Atos klülädon b.v. pö dibagimams, in sops ed in tönuls. Ab i volkanim e dabin de at seköföl vamafonas e gäisiras binons blöfs, das vamot dibiko in tal muton labön nivodi vemo löpiki. Niludo ye miikobs, if cedobs, das löpikumam at jenon nenmiediko, jüs zänapün tala perivon, kö ön jenet at vamot gradas 200000 di ‘C’. mutonöv dabinön.
Mutobs fomälön, das löpikumam vamota jenon ze vifiko in talajüds plödikün, ab das in dibot gretikum löpikumam vamota jenon nevifikumo, jüs mödot maxumik gradas 1500 jü 2000 di ‘C’. perivon. Topi volkanima mutobs niludo sukön tö dibot mö milmets foldeg jü luldegs, pö vamot gradas 1000 jü 1250 di ‘C’.
Esteifüloy ad plänön vamikamamödoti tala (sevabo: pluikam dibota, kel paneodon ad dagetön löpikumami vamota mö grad 1 di ‘C’.) me ced, das mutoy kodidön ati kipäde stöfas stralamikodabik stonasfera. Demölo dugodafägi talakruta kom stäänik mödotas mu pülikasmünas stralamikodabik in talajüd labü bigot milmetas foldeg jü luldegas äklülädon saidön ad kanön plänön talavamikamamödoti. Milmets luldeg at binons ebo zao dibot, keli ma kods ya büikumo pemäniotöls mutoy kodidön blögädes kontinänik.
Binos mögik ed igo luveratik, das pubod stralamikodaba binon miedöfik, e te komädon in dils plödikün tala. Vam, kel davedikon sekü säbinädikam münas luraninerik e stöfas somik in talakrut labon reto veüti pülik leigodü lüsum vama, as sek bestralama dub sol, kela duinod baiädon ko milvaat a kvadamet talasürfata.
In jenöfs somik cedoy atimo, das kods saidik dabinons ad niludön, das metalapiäf tala no labon vamoti löpikum ka gradas 1500 jü 2000 di ‘C’. Dubä lömins stralamikodabik defons in nined, kod no dabinon ad niludön, das vamot binonöv löpikum. Sekü atos binos vemo dotik, va nined tala bo binon in stad esmetöl. Klienobs ad cedön, das piäf et binon fe redaglutik, ab ga binon solidik.
Volkanim jinon tefidön ko fomikam belemas, kel äjenon ya ün timäds rageigik (bü yels lultumbalion jü millultumbalions). Leigoäsä fomikam at belemas, volkanim binon pubod periodik, äsä pubods mödik in jenotem tala (samo: gladatimäds) binons.
Jenöfot, das no kanoy noön periodöfi semik in jenäds talavik, jonon, das luveratiko no kanoy spikön dö volf, dö dafomikam progedöl, in jenotem tala. Sotefä kanobs cödön atimo, dafomikam somik te jenon pö volf dabinädas liföl su tal, kels jünu, ünü tumbalionats yelas evolfons de foms balugik ad foms distöfik, dilo vemo edagloföls, bundaniks.
Binos sio küpädik, das pö talavans klien dabinon ad lonülön bäldoti tala me nums stelavik gretikum, kas stelavans semik cedoms, das daloms dunön. ‘Belot’, samo, äcedom, das bäldot planetasita no suämon plu ka yelis zao kiltumbalionis; ön jenet at tal kanonöv binön nog yunikum.
Se Volapükagased pro Nedänapükans. Yel: 1952. Pads: 13—14.
PIRATAN-SANAN.
Fa ‘Dr. P. H. Van der Hoog’.
Mödot medinas gudik dabinon, pro kels slimaflids bronik e jäfidäms, kels levedükons kögi, binons so senöfiks, das pos gebäd onas no te slimiskret pluikon, ab pato sput slima in brons komika pafödon e pafasilükon. Nemobs onis latino elis ‘expectorantia’. Medins at labons pato fruti pö katars sägik, if slimaflid bronik esvelikon vemo, ab pö kelos to kög slim tönik fimik no sekömon. Livetükons täno slimi tönik, e votükons solidöfi onik. So sput ona pafasilükon.
Semiks elas ‘expectorantia’ at binons as pöpamedins famiks. Kin obas no eplakon-li vobedi benüköl väreta juegavata, likviroda, gargula ko soülot vamülik saläda (samo: saläda di ‘Ems’), danünatemama, naidaleüla, fänulaleüla, e r.? Bü tim brefik äjenos, das ämutob büdülön medini somik balane malädanas obik, ed äpenob sui rezäpapapür fo ob seatöl vödis pö sanan alik sevädikis: ‘Pulvis Doveri’: medin binädöl me dil 1 puina piekakuanavula, dil 1 mäkuna, e dils 8 kalinasulfata. Binon medin süperik, do no binon sputin voik. Ibä binon kobopladot lalkaloidas tel, kels labons vobedi taädik ad natemamazän. Ab ebo dub atos fägon ad sofükön pö kögaglepäds vemik, äsä samo pö pärtud, tustigedami natemamazäna, ed ad fasilükumön so sputi. Ven ye älogob fo ob su papür nemi et: ‘Dover’, ma kel medin at penemon, äsüükon pö ob memotis so mödikis dö piratan ä sanan Linglänik at in pösod bal, das no kanob nedunön ad konön oles bosi tefü atos.
‘Thomas Dover’ älifom ün laf telid tumyela 17id, ven piratans susnumik älenodoms de Lantiluäns nafis e kolunänis Spanyänikis. Bevü piratans at sanans mödik ebinoms, kelas anans edagetoms sevädi gretik. Piratanaf alik älabon ninü boid, if nafanef äbinon mödik, i sanani, semikna sanani pediplomöl, semikna tidäbi vunisanana, kel idagetom ünü tim yelas ze mödikas plaki e skili anikis in jäfüd sanavik. Balan atanas äbinom samo Flanänan: ‘Esquemeling’, kel ebepenom in buk, kel epubon ün 1678 in ‘Amsterdam’, krigadunis piratanas Vesüda-Lindänik. Pösod jenavik votik äbinom ‘Lionel Wafer’ kel ya ün bäldot 15-yelik oka ägolom melio su naf: ‘Great-Anne’, e latikumo mö yels tel as tidäb vunisanana in boid ela ‘Resistance’ ätevom lü Lindän. Latikumo getuvobs omi as vinisanan in ‘Port Royal’ in Camekeyän, de top kelik äkekompenom pö piratagoläds mödik piratanas Vesüda-Lindänik, b.v. pö ut, in kel ädutevoy da länarovöp Panamäna, e pö kel pävunom badiko. Pö geköm okik päfanäbükom fa cifodans in Camekeän, ab demü meritabs okik päsäpönodom fa reg Linglänik. Läs läbik sanan: ‘Scudamore’ äbinom, kel äkekompenom ün 1729 ko käpten: ‘Bartholemew’ pö piratagoläd ta jol Gineyäna, ab pö gevegam päfanom fa elans de kriganaf Linglänik, pämicödetom e pälägom. Famikün valanas ye ‘Thomas Dover’ ebinom, kel älifom de 1660 jü 1742, ed ädatuvom kögapuini, kel nog jü atim labon nemi omik.
Fat omik äbinom kapiten in dünäd lesona: ‘Ruprecht’: el ‘Royal Cavalier’, ad äleadom studön soni okik sanavi in niver di ‘Cambridge’. Äbinom us tidäb de el ‘Sydenham’ famik, kel äsanom omi de variol. Ün bäldot 24-yelik ätopätikom as sanan ini ‘Bristol’, kö ädunom plagi dü yels 20, jüs om tü timül semik, kobü mens liegik votik anik in ‘Bristol’, äblimedom piratanafis tel. Ats älabons nemis: ‘Duke’ e ‘Duchess’, ed al onas älabon känis 56. Skip äbinädon me tumats mödik manas. ‘Dover’ no äkegolom pö piratagoläd at as sanan, ab äbinom as käpten nemediko sumätöfü cif: käpten: ‘Woodes’. Fizir nafamava el ‘Williams Dampier’ sevädik: piratan bäldädik ä balan nolanas gudikün melas sulüdik äbinom. Goläd älüodikon büiko lü Madäreän e Kabovärduäns, e fovo lü el ‘Cabo de Hornos’. Ven ilükömom lä nisul: ‘Juan Fernadez’, älogom su jol fili flamöl. ‘Dover’ äsäboidom oki, e man me jikaparaskins peklotöl äkosgolom omi. Atan äbinom ‘Alexander Selkirk’, keli ‘Dampier’ iposblibükom bü yels mödik su nisul at, e kela jenotem espireton eli ‘Defoe’ ad buk omik: ‘Roninson Crusoë’.
Nafs bofik älüodikons fovo lü ‘Guayaquil’, zeil voik goläda. Dü vegam nafs ömik päpridons, e bal atas pästiton ad malädananaf, bi pö skip päst irupädon. De naf bal pösods 108 ya ivedons malädiks. ‘Dover’ ädagetom cifami dö malädananaf, ed äbitikom so dönu as sanan. Ämedinom malädanis me blüds bundanik e me koedön nüsumön sulfatazüdi pidilutüköl. Malädans tio valiks äsaunikons. ‘Guayaquil’ pätatakon e päkonkeron pos beleseat lunüpik. Lefanot ye äläseton. Ab latikumo pos brefüp äplöpoms ad pridön galyuni Spanyänik labü mödot levemik golda. Komip ebinon ye fikulik. Piratans mödik pideidoms e käpten: ‘Woodes’ it pivunom vemo. ‘Dover’ älovesumom nu lebüdi, ed ageblinom nafis pos nekom yelas kil sefiko lü Linglän. Lefanot äbinädon me pouns goldik 170000. Posä ibelifom nog ventüris mödik. ‘Dover’ äprimom fino dönu plagi sanavik okik, büiko in ‘Gloucestershire’, e latikumo in ‘London’. Jenöfot, das pö medinam malädanas okik ägebädom suvo mödetis gretik hidrargina, äkodon, das ägetom näinemi: “hidrarginasanan”.
Ün 1733 älautom buki: ‘Ancient Physician legacy to his country’, in kel kanoy tuvön rezäpi verätik puina sevädik okik. Jü deadam okik ün 1742 ädunom plagi sanavik.
(Se el ‘Het Vaderland’ de yel: 1939.)
Se Volapükagased pro Nedänapükans. Yel: 1952. Pads: 15—16, 19.
NUN.
Nendoto öman ovilon sevön nemi verätik utana, kel elautom yegedi: ‘Simon Von Geldern’. Benö! De flan lestümik ädalobs lelilön, das els ‘H. A. L.’ binons primatonats de ‘H. A. Lesturgeon’, kel äbinom kevoban laidacalik in lautanef delagaseda: ‘De Nieuwe Courant’.
Se Volapükagased pro Nedänapükans. Yel: 1952. Pad: 16.
NIMS KONÄDIK.
In natäl mena dranäl dabinon, das on pö jenot alik e pö votikam alik, kelis küpon, sukon kodi atas, e no finükon suki, büä etuvon oni. Sosus etuvon pläni, kotenon, vio primöfik at bo binonöv. Büröletans obsik, kels älecedons mistomi komipi de ‘Thor’ ko gians, ed älogons in luror viena zigoli de ‘Odin’, äkotenons leigo me fomälods at, äsä obs ün atim me hüpotets füsüdik e kiemaviks obsiks. I äjenos suvo, das men äkolkömon yegis, kels äbinons pro on löliko nesevädiks. Klülos, das i ästeifon ad dadilädön onis. Plü yegs at äbinons bisariks, e läs älonedons pö züäd kösömik onik, plü mögod ädabinon, das no äpölonöv tefü rig e disein onsiks. De menäd lü menäd täno fomälods neverätik päloveükons, ko sek, das ädistikons aiplu de jenöf.
If lelogobs konädis difik, tän kolkömobs in ons suvo drakis, ko kels lesiörs mutoms duinön komipi vemik. Drak komädon ya ün tims mu vöniks pö pöps Lindäna-Germänik. I in miteodav Grikänik dabinäd at komädon. Heroedans ämutoms deiflapön drakis, e ‘Medeia’ ädalabof magivavabi ko draks pebefimädöli. Fom Germänik rigik jinon ebinön drak nenflitämik. Pas ün zänodatimäd ävedos valemo kösömik ad magulön mostis at ko flitäms. Din bal alo binon fümik, sevabo, das draks se tims vönik binons gianasneks atimik, kelis büröletans obsik ekolkömons suvo in Frikop, kö pütuns gianagretik lifons. Ven nu in Yurop in kleuds nol imoiköl Grikänanas e Romänanas päsüsebon äsvo dönu, äblinädoy ya suno nimafomes nesevädik läükotis magälik valasotik. Vödemadil no löliko kleilik in penäd de ‘Plinius’, in kel spikom dö sneks labü flitäms äs uts flitamugas, jinon ekodön, das äprimoy ad magulön i draki ön mod somik.
Nog badikumo emifomoy magi basiliska, kela loged igo ya äsaidon ad deidön menis e nimis, ed ad sigükön bimis. Fom rigik ebinon klülabiko snek. Lautans anik se zänodatimäd ejäfükoms sevabo okis me el ‘Basiliscus Regulus’: snek Frikopik plödakösömiko venenöfik mö pied zao bal lunik, kel älabon su kap steni vietik e seädis kil. Mu luretaiko zeiloy is honavipäri (= ‘Cerastes cornutus’) in Nolüda-Frikop mödanaediko komädöli, kel labon sus log alik okik honili tipik, du elecedoy bo dili bigik len tipot muda honili kilid. Ad leced at nog plu pasüadükobs dub jenöfot, das nim labon zänodo su kap stripi klilakölik. Klülos, das snek venenöfik at, kel klänedon oki ini sab, fümiko ebinon plödakösömiko riskädik pro mens, kels te pejukons me sandals. Sekü tuükam magälik venenöfa onik fino de atos basilisk edavedon, kel pianiko evedon sümbol vala, kel äbinon dämabik.
Pöp äcedon, das neföro ämögos, das most somik äkanon edavedön ön mod natik. Ma sagäd äsüikon se nög fa higok mifomik pinögöl, e kel fovo pikuvon fa bufod: nim, kel i pänaudon levemiko ün zänodatimäd. “Basiliskanögs” sonemik, kels binons müdiks e payümons len ods äsä kedül, binons ye no dins votik äsä nögs in län obsik komädöls linasnekas (= ‘Tropidonotus natrix’), kels panögons buamo ini dönakums. Sneks at, äsä reto i sots votik, stebons no selediko in leceks, kelis sukons klüliko, bi us binos vamik. Pö pöp edagetons dub atos repüti, das ävagiosugons tetis kunas. Lukred at leno tefon küpedotis natavik, ab licinon de büoced mu bäldik, das snek binon nim, kel pagebon buamo fa lanans pro visit taleda. Dü steb su taled neodons ye nilüdoti, ed as at ebo milig binon vemo pötik, bi at pacedon as koapastöf eflumöfiköl. Pö pöps mödik, samo pö zigans, demü kod at ün neits, ün kels cedoy, das lanans zivegons, skal labü milig padoseidon foi tänads. Dub atos speloy ad kanön spetön yufi onsik, ud ad büoneletön dämükami.
Tefü ledredod balhon nepluon nemödiko leigodü drak. Mödadilo pamagulon as dabinäd ad jevod sümöl, kel labon zänodo su flom honi lunik tipik spiralafomiko petördöl, me kel fägon ad dugimön taanis mögädik. Ün zänodatimäd äsüadoy fümiko dö dabin ona, ibä samäds difik honas et pädalabons ga fa lampörs e regs, e päkipedons kälöfiko in divöps. Nog ün yel: 1559 elans di ‘Venezia’ älofoms suämi säkenas 30000 pro samäd plödakösömiko gretik; ab lof pärefudon. “Hons” at, kels labons semikna sio lunoti metas kil binons ye jokatuts kevöfik tutavalüta, narvala (= ‘Monodon monoceros’), kel no binon seledik in Nolüdapovean. Zao ün zänod tumyela büik äjinos, das dabin balhona öliföfikon äsvo dönu. Ituvoy sevabo ettimo len Spelakap däsinotis ini klifs pikratölis, pö kelos nims ad balhons sümiks äsüükons vemo küpäli. Ün tim et i nolavan ebinom, kel älesagom stabü atos, das nendoto nims somik nog lifons is ud us, u das elifons bü brefüp. Ab no ibetikom, das in topäds et lantilopasots komädons, kelas hinims e jinims labons honis stedik zao mö met bal lunikis. Sekü nol pülik pärspäkta bojemanas, de kels däsinots pemäniotöl älicinons, pö magul profülik jelodäms at no te ereafons sui od, ab i no ai sui top verätik. Pö vestig kuratikum äklülädos kluo, das däsinots at leno ätefons balhonis.
Se sams at klülädos sio, das pö magulots konädik nimas no jäfoy teiko me magäl nentütedik, ab me daced, das eprimoy rigiko de jenöf, e das dü gol timas te emifomoy magi. So binos i plänovik, sekü kod kinik sams piküpöl ävotikons fino ad mageds, kels neföro ekanons dabinön. If xamoy kuratiko dini, tän plöpos tio ai ad tuvön i pö mags mu pemifomöls pläni pro daved binädas patik at.
(Se el ‘Haagsche Post’.)
Se Volapükagased pro Nedänapükans. Yel: 1952. Pads: 17—19.
Tik nulik
Ma konot fa ‘J. Arthur Hill’. (Se el ‘Haagsche Post’.)
‘Jozef Scrubbins’ äbinom stonicöpan, älabom bäldoti yelas kildeglul, jimatani, cilis lul, e vigamesedi legudik.
‘Jozef’ äsufom ye malädi, kel äsmalükumon ön mafäd veütik kädi okik. Älabom sevabo seni tu gretiki fena in lögs okik. Bi no älekonfidom medinis pipätöl, ämedinom oki nomiko in bötädöp: “Jevod flitöl” su gulöp.
Zuo äcedom, das no äfölom vokedi okik, imutomöv vedön nolan. Semikna älabom tikodi ad vedön dugan pöpa, ab pos atos ätüvom ai, das cal in glüg öbinonöv gudikum pro om.
Tü soar seimik, kü böb omik no ädälon ome ad remön medinis, änüstepom ini bukemöp pöpik glatik, ed äloenom buki. Tiäd äbinon: “Tikolöd dö on! ed ogetol oni”, e pilauton fa Lamerikänan ko tituls mödik.
Bi ‘Jozef’ nu älabom cedi no löliko neverätiki, das in Lamerikän tituls äbinons ze nejeriks, tituls su buk pimäniotöls äbinons lindifiks pro om, ab tiäd it buka äpliton bo omi. Büä ägolom ün soar et lü bed, ifireidom löliko buki. Seiliko äsäklotom oki ed ästepom ini bed. Jimatan omik äkodidof seili omik negidetiko maläde kösömik omik. Ün neit et ädrimom dö buk, ed ägalikom telna, dubä äsagom laodiko: “Binob saunik e liegik: Natemolöd dibätiko! ed ogteol dinis valik.” Atos äbinon bal magivafomülas se buk.
Ün göd fovik äbinom so stilik, das jimatan omik sekü kelied tio igivof ome moni pro väret bira; ab poso äbetikof, das cils äneodons klotis, e das demü atos ämutof vobön töbidiko.
Ven ‘Jozef’ pos janed äseidom oki ko logs färmik sui stul okik foi fil, ‘Eliza’ äsäkof ome, va äsenälom oki no gudiko. Eli “u te soafol-li?” äsevof ad taetön nog ebo timo.
“Buk et binon kod,” ‘Jozef’ ägespikom.
“Buk kinik-li?” ‘Eliza’ äsäkof stuniko.
“Keli eramenob ädelo. Emaifükon logis obik. If te skilükobs lanöfi obsik, tän no nedobs duinön laiduliko vobi koapik töbidik. Mutobs te betikön vemöfiko utosi, kelosi vipobs ad dalabön, e leküpälön me tiks obsik ad atos, e fino getobs osi. Suemol-li osi?”
‘Eliza’ no äsuemof osi, ed ägespikof takediko: “Ag! Kred obik tefü atos binon pülik. Etikob ya nämöfiko dü vig lölik dö klots nulik pro cils, ab ai no vilons kömön, klu ozesüdos, das mutob meritön onis me vob. Nen vob dagetoy nosi.”
“Atos binon lölöfiko veratik,” ‘Jozef’ äsagom, “ab mods difik dabinons ad vobön. Ol vobol me nams, e meritol suldis vel a düp. Man, kel plägom tiki nulik, vobom leigo töbiko, e ba nog töbikumo ab me lanöf okik. Nu oprimob ad lärnön atosi.”
“Atos binon-li kod, das äseadol brefobüo ko logs färmik?”
“Verätö! äjäfob me leküpäl me tik, atos binon flagot balid; tän ito stöfikam sökon.”
“Ba no kanob leküpälön saidiko me tik obik, e sekü atos klots cilas no nog... lio bo enemol-li osi?”
“E-stö-fi-kons,” ‘Jozef’ ägespikom. “NO eleküpälol saidiko me tik. Nu oleküpälob me tik oba ad dagetön flonis degteltum in spälabank. Ologol, das ogetob onis; atos pesagon in buk. Tikolöd! ed ogetol osi. Natemolöd dibätiko!”
‘Jozef’ äseilom, ed äprimom ad natemön so dibätiko, das äkanoy lilön osi domü nilädans. ‘Eliza’ i änatemof mö naeds anik dibätiko. Fovo älenükof mänedi okik, ed ämogolof. Dub lienäd fümälik muda ofik äkanoy logön kleiliko, das i of äleküpälof me tik okik.
Ven ägekömof pos düps kil, ‘Jozef’ no äbinom in dom. Fön ikvänikon, ‘Eliza’ äfilidof dönu oni, e ven latikumo pos düp lafik cils äkömons de jul, fided onsik binädöl me pötets e svinapin äblümon. Ün vig et käd no ädälon ad remön miti.
Boso latikumo ‘Jozef’ äkömom lomio,. Idunom spatili ko nilädan okik: ‘Ben Smith’, kel i äsufom lögis fenik. Klülabiko ‘Ben’ älabom böbi pifulüköl, ibä ‘Jozef’ äsmelom ma medin palöföl okik. Jimatan ela ‘Ben’, kel i äsegolof ad vobön, äbinof pösodil lunedik, e päslüdof kludo fasiliko ad degivön moni. Bi ‘Eliza’ äbinof gretik ä nämik, ‘Jozef’ ad pid okik neai äkanom gebädön blöfastabis, kels ägebidons lü ‘Ben’.
‘Jozef’ äseidom oki, ämüfom stuli okik nilikumo lä tab, ed ästebedom takediko bovedi okik. Nen mijästid me lienäd bal, ‘Eliza’ äbleibof seadön e logedön stediko föfio.
‘Jozef’, kel primo äbinom nenspikamik sekü stun, äfägom fino ad vögön me lineg svelik: “Getob-li nu suno pötetis?”
“Finedons”, ‘Eliza’ ägespikof.
“Kisi atos sinifon-li?” ‘Jozef’ äsäkom vutiko. “Evedol-li lienetik?”
‘Eliza’ älesedof cilis plödio ad pledön, ädekluinof mudi me lebavet okik, ed ägespikof meditölo: “Balan dunon so, e votan dunon votiko. Emeritob samo ägodo moni pro pötets, klu labob gitäti tefü ats. Ol vobol töbiko ön mod votik, klu labol i gitäti ad merit lönik olik. Leno taob, das dakipol pro ol it vali, if plöpol ad leadön stöfikön miti, bödemi e Jampänavini, ibä fidön mödiko igo seimna no binos sanabik. Sio okotenobs ad fidön pötetis ko svinapin. Fe jinos lü ob, das agödo no etikol dö Jampänavin; buikumo labol smeli bira. Fümiko at kanon pastöfükön fasilikumo.”
‘Jozef’ älöädom prüdiko, ägolom ko steps boso nefümiks lü jimatan okik ed ätovom puni okik. Ab no äflapom. Neflen ivotükof okmeugi. PLas drefön zeili, kel äbinof so plitiälik ad no mufükön oki, ‘Jozef’ ägetom ko näm gretik sui nud okik stabüli skala ferik, keli ‘Eliza’ igleipof len gleiped.
Fovo log nedetik omik äseivon so legudiko puni detik jimatana okik, das älogom donikön lanöfo reini spagas nidik. Pos atos ‘Eliza’ äjoikof gleipedi skala ko näm so gretik ta topäd stomäga omik, das ähokom dü timül, ed ädofalom blegikölo.
Dub atos äsufükom neflene topi nenherik löpo su kapasömit okik. Ko flap kuratiko pizeilöl skal ädrefon oni, e ‘Jozef’ äfalom lunatenoto sui glun.
‘Eliza’ ägolof lü ramar, ägekömof ko berolöm, ed äprimof nu fefiko. Ba no binos spotik ad flapön mani, ven seatom su glun, ab nu no äbinos tim pötik pro ladäladods. ‘Eliza’ ikeküpälof zeili fümik, e zeil at äsaludükon medis.
Binos stunüköl, kisi kanoy dagetön medü berolöm, ifi no voboy nolaviko, ab ko süad, ed if viloy lezedön senälis dü yels mödik in seil pitaetölis.
Ünü foldil düpa efinükof vobi. ‘Eliza’ ätränof mani nenvilik lü kvisinöp ad leadön sevälöfikön omi, ed äseidof oki fovo ad staudön. Ven atos ijenon, ladäl ofik äsofikon dönu. Ägolof lü kvisinöp, ätovof mani, äblinof omi lü löpacem, äsäklotof omi, älavof ed äflabülof vunis omik, ed äseitof omi ini bed.
Ün soar et ‘Ben Smith’ äkömom dü timül. Ävilom spatön boso ko ‘Jozef’, üf öplöpomöv ad getön moni anik de jimatan okik. Ad pid vemik okik älelilom ye, das flen omik idagetom süpiko glepädi gripa, ed ämutom luveratiko blibön in bed dü dels anik.
‘Eliza’ älogof seimna xamölo eli ‘Ben’, ed ädagetof süadi, das ökanoföv bemastikön i omi. Sosus uskilükof oki boso, olofof vome ‘Smith’ dünis okik.
Tü del fovik, ven iblinof ome büli anik pro janed omik äseidof oki sui bed ela ‘Jozef’ ed äküpetof: “Espikob agödo ko söl: ‘Montrose’, kel binom febädacif in stonibreiköp, ed atan epromom obe ad givön ole laidacali, if vilol bleibön vobön nomiko, e no plu drinön. Epromob ome, das ögudükumol kondöti olik. Promi et vilol-li bo fölön fümiko?”
‘Jozef’ älabom te logi gebidik bal, ed at äbinon zuo te lafiko maifik. Ga ägespikom ko loged vutik: “Si! ofölob promi votana, efe zuo nog promi jimatana obik!”
“Atos binonöv jenöfiko gudikün pro ol,” ‘Eliza’ äsagof.
‘Jozef’ no ägespikom.
‘Eliza’ ätovof nami okik. Ädunof atosi te ad moükön herili se mud okik, ab ‘Jozef’ no äfägom ad logön gudiko, ed ämisuemom osi. Ätordom kobio, ed ästeifom ad tirön tegedi love kap okik.
“Odunob atosi,” ätonos fovo fibiko se mud omik. “Ogudükumob kondöti obik. Dü lunüp no ebinob himatan gudik pro ol, o ‘Eliza’! ab okudob, das vedos gudikum.”
Abinos klemed stipü benäd u nebenäd.
“Tän atos binon gudik,” ‘Eliza’ äsagof. “Leküpäl at me tik binon ga din magifik. Edagetol ya dub on lecedi lölöfiko votiki lifa. Soäsä ya esagol, flons degteltum okömons fümiko... pato, if primol ya büo ad vobön demü atos. If vobol in stonibreikoöp, i kanol meditön dö benosek, e natemön dibätiko, vo-li? Tü timül at no kanol dunön atosi, bi labol valöpo doli sekü leküpäl me tik oba, kelosi edunob ädelo. Vö! ünü vig obinol sio döna saunik!”
‘Eliza’ äblegükof oki lvoe om, ed äkidof omi su flom omik: top logädik teik, keli äkanof kidön, bi logod lölik omik pivilupon ini flabülod.
“O ‘Eliza’!” ‘Jozef’ äsagom pos timül.
“Si! Kis dabinon-li?”
“Vilol-li geblinön asoaro buki at?”
Tüi timül, das äslipikom, ‘Eliza’ älielof murülön omi: “Binob nulälik, va lautan buka at matom-la.”
‘Eliza’ äbinof i nulälik tefü atos, ab äniludof: no, ibä voms Lamerikänik plägofs mödiko spoti.
Se Volapükagased pro Nedänapükans. Yel: 1952. Pads: 19—20, 22—24. 1953. Pads: 1, 3.
NUNS.
Diläd valemik feda Volapükaklubas.
Ladet nulik:
söl: ‘Dr. jur. Hanns Martin Schleyer’ in ‘Baden-Baden’ (Deutän), ‘Hardäckerstrasze’: 8.

Kanobs nunön fredo reidanes obsik, das diatek nulik biba petraduton ini Volapük, e das namapenäd ona blümon pro bükan. Nu mutobs steifön ad tuvön dabükani u stitodi, kel klienon ad pübön lebuki at.

Peselons ünü foldil 2id yela: 1952 Vpamäks 300.
Se Volapükagased pro Nedänapükans. Yel: 1952. Pad: 20.
“STEL” E “KLUF” RABINANA: ‘JECHIEL’.
Nu pianiko sevoy fümiko, das in voböps füsüdanas e kiemavanas zänodatimädikas — magivans, kabaalans, lalkimans, plägans nolavas klänik e härmetikas, soäsä pänemoms ün ettim e latikumo nog dü tumyels mödik — datuvots veütik difik pedunons, kels ma ceds kösömik obas, dutons lü “datuvots gretik timäda obsik”. Igo koded dabinon ad niludön, das nolavans zänodatimädik äsevoms dinis, kelas dabini obs pö sap obsik igo no kanobs tikodön. Vödeds jäfüdik, kelis däpäbs nolava klänik ägeboms in penets e penäds oksiks, binons ye valemo so neklüliks, das suvo kanobs te niludön utosi, kelosi idesinoms, e semikna igo no kanobs suemön bosi pülikün atosa, pato no ven tefons dinädis, kels binons jü atim nog nesevädiks pro obs.
Cödoy ye fümiko negetiko vestiganis nolik zänodatimädik, if lecedoy nunis omsik, e konotis dö oms ziölis, nenvätälo lukredi nesiämik e magälodi fopik. Bü yels zao tum äcedoy nog valemo, das konots dö “stel” e dö “kluf” rabinana: ‘Jechiel’ äbinons nesiäm voik. Nu sevobs ye, das konots at jinons ad blinön blöfi, das datuv lektina ejenon ün tim vemo vönädik, e das ya ün zänodatimäd nativestigans nolik semik änoloms gebi e gebädi ona. Timü reig ela ‘Louis’: saludan in ‘Paris’ rabinan famik: ‘Jechiel’ älifom, man, kel pälecedom naudo fa men komunik as magivan riskädik, ab kel äsevädom pö däpäbs as man plakugik in nolavs kabaalik klänik.
Ven ädagikos, in löd rabinana: ‘Jechiel’ stel nidik ä stralöl äpubon süpo. Sviet stela at äbinon so tulitik, das no äkanoy logön in on, nes bleinikön, e strals onik äjonons kölis valik reinaboba. Älogoy, das lit at, kel äjedon svieti okik da fenäts fago plödio, no ävedon fibikum e no äkvänikon dü neit lölik; ed äsevoy, das no leül, ni filamastöf votik ettimo sevädik pägebon pro “lampad ela ‘Jechiel’ ”. Ab no pato lampad ela ‘Jechiel’ äsüükon pö pöp di ‘Paris’ dredi mu vemiki pro magivan jeikik, ed äkodon, das men nonik äriskon ad kömön ini nil doma. “Kluf” äbinon stum nenfiniko jeikikum käfedas diabälik oma.
Ven nulälan u badöfan seimik ästeifom ad dagetön lügoli ini löd rabinana, ed änokom nämo me yananoköm sui yan, ‘Jechiel’ äpedom sui kluf, kel äbinon in voböp omik. Sunädo pos atos se yananoköm spag blövik gretik äjuton, e nüdranan ägetom joki, sodas äprimom ad lerorön, ed äcedom, das taled ämaifikon dis futs omik. Äklülos, das magivani sovemo riskädiki, e kel ibligidom klülabiko fedi ko diab, no ädaloy sufälön lunüpikumo in zif gudik: ‘Paris’. Elans di ‘Paris’ ärunädons, e cifamü klerans anik mödot neflenik gretik, ävögölo zanädavödis e tädis, ädranon suno fo yan ela ‘Jechiel’. Äsludoy ad dälön oke mekädo lügoli, ed ad ramenön magivani se kev omik. Ad kanön tadunön joki yananoköma tatakans ädakipoms odis legudiko len brads. So trup lölik änilikon leni yan. Kuradikün, kel ägolom föfo, ägleipom nokömi, ed ävilom ebo nokön nämo ä mekädo yani, ven ‘Jechiel’, kel äfägom ad logön da logedahog vali, äpedom sui kluf okik. Trup lölik tatakanas ädosturon, äluvokädölo, äsva valans pifilükoms, ta glun. Äbleiboms seatön dü timül, äsva istifikoms sekü jek, ed äjäfikoms täno mu spidiko ad mofugön. Sis atos no bal elanas di ‘Paris’ äkanon plu pastigädön ad nilikön lü dom rabinana.
Sagäd dö tatak imiplöpöl e magivakäfeds jeikik rabinana: ‘Jechiel’ ädudranon i lü kur ela ‘Louis’: saludan. Atan äbüedom kömön rabinani ed äspikotom lunüpiko ko om. Ad lejek elanas di ‘Paris’ ‘Jechiel’ ädajonom oki siso mö naeds mödik in kur. Reg: ‘Louis’ äbleibom nitedälön in om, äjelom omi ta neflens omik, ed äjonülom ome dü tim, kü älifom, flenami e benädi. Pas sis tumyel plu lafik sevobs valemo, das konot vönädik at no ninädon nesiämi magälik, ab das “stel” rabinana ebinon luveratiko lampad kolatatipota lektinik, e “kluf” ebinon lektinaflumikurb. Utos, kelos too nog ai no binon kleilik pro obs, e kelosi luveratiko i neai osevobs, binon: ön mod kinik rabinan: ‘Jechiel’ ejafädom nämeti lektinik pro magivakäfeds neodiki. E das elabom nendoto dagebi fonäta liegik nämeta at, vo jenöfot lampada omik blöfon, kel äfilon laiduliko ko lit nämöfik; do dalob i büocedön, das timakompenans omik, kels it ädagebons litükamamedis vemi defikiks, bo vemo suniko äcedons, das lampad ela ‘Jechiel’ äsestralon liti bleinüköl.
(Se el ‘Haagsche Post’.)
Se Volapükagased pro Nedänapükans. Yel: 1952. Pads: 21—22.
NUNS.
Diläd valemik feda Volapükaklubas.
Ladets nulik:
söl: ‘P. Albert Kruse, O. F. M.’ in ‘Obidos’, ‘Pará’ (Brasilän).
söl: ‘Jan Petr’, ‘Uniwersytet’, in ‘Warszawa’ (Polän).
Peselons ünü foldil 3id yela: 1952 Vpamäks 100.
Se Volapükagased pro Nedänapükans. Yel: 1952. Pad: 24.

Se Volapükagased pro Nedänapükans. Yel: 1952. Pad: 1.